Mijn blogs

Jos Weerts schrijft zeer regelmatifg artikelen die op verschillende plaatsen worden gepubliceerd. Op deze pagina treft u een overzicht.

Dhikr op zijn Afrikaans

Dhikr op zijn Afrikaans

Vrijdag 7 oktober 2011, Omdurman, Soedan juli 2014
Vanavond bezocht ik de Dhikr-ceremonie bij de graftombe van Sjeikh
Hamed al Nil, een 19-de eeuwse Soefi-leider. Daar vindt elke vrijdag
voor het avondgebed het zingen en dansen van de Derwisjen plaats, onder
ritmisch handgeklap en reciteren van Allah’s naam.De mannen zingen en
reciteren het centrale vers van de Koran: La ilaha illallah. Dit wordt
begeleid door trommels en/of handgeklap.

Dit mystieke ritueel brengt de gelovigen in een soort trance en
daarmee wordt een direct, persoonlijk contact met God mogelijk. Wie meer
over het Soefisme wil weten kan google raadplegen.
Het ritueel dat ik vanmiddag bijwoonde leek maar weinig op wat ik eerder had gezien. Ik wist iets over Soefisme en over dansende Derwisjen en ik heb ooit op de Kaukasus een theateruitvoering gezien.
Het monotone gezang werkt hypnotiserend en doordat het tempo langzaam wordt opgevoerd ontstaat inderdaad een soort trance. En ik was onder de indruk van de film van Jos de Putter: The making of an empire uit 1999. De volldige film is te zien op Youtube: klik hier. De Putter filmde zijn ervaringen in Tsjetsenië en in zijn film komt dit ritueel ook voor.

In de Kaukasus heet dit ritueel Zikr. Het is overigens beslist niet
wat de Nederlandse media daarover schreven, eeneeuwenoude Kaukasische
krijgsdans, het is een eeuwenoud mystiek ritueel.

Vanmiddag ontbrak de harmonie, het was redelijk chaotisch en deed mij meer denken aan Afrikaanse rituele dansen dan aan de gestyleerde, verzorgde vorm van geloofsbeleving die het in wezen is. Met deze laatste stelling waren overigens een aantal omstanders het niet eens. Ik werd in totaal vijf keer – uitermate vriendelijk – aangesproken door aanwezigen die een gesprek over de Islam met mij begonnen. Twee van hen vonden dit een vertoning die weinig of niets met de Islam te maken had: je hoorde als vrome moslim te bidden in de Moskee, en niet te zingen en te dansen. Een van hen vertelde mij mismoedig dat zijn zoontje hem gevraagd had, wanneer hij weer mee mocht naar de ‘party’. 

Twee anderen vertelden mij uitvoerig dat mensen, ongeacht hun geloof en hun status broeders en zusters zijn en dat zij er samen voor moeten zorgen dat er vrede en welvaart is voor allen (met een verfijnde, impliciete verwijzing naar zijn afkeuring van het huidige bewind in zijn land).

En dat alles op het stoffige plein voor de moskee bij het graf van Sjeikh Hamed al Nil, in Omdurman, Soedan, op 6 oktober 2011 = 8 Shawwal 1432